Европа Иттифоқи Россиядан Европага газ етказиб бериш тўхтатилганидан сўнг Озарбойжон билан газ импорти бўйича келишув имзолашга тайёрланяпти. Бу ҳақда EUobserver нашри хабар берди.
Маълум қилинишича, Брюссель 2027 йилгача Озарбойжондан ҳар йили камида йигирма миллиард куб метр газ олишни мақсад қилган.
Нашр танишиб чиққан келишув лойиҳасига кўра, ЕИ ва Озарбайжон ўртасидаги стратегик шериклик Каспий денгизнинг табиий газини Европа Иттифоқига ва, эҳтимол, Ғарбий Болқон мамлакатларига етказиб беришни назарда тутади.
«Бу Жанубий газ коридори тармоғи (Каспий денгизидан Туркия орқали жануби-шарқий Европагача бўлган газ қувурлаbр тўплами)ни кенгайтиришга катта сармоя киритишни ҳам ўз ичига олади», дейилади битим ҳужжатларида.
Бироқ ушбу инвестициянинг миқдори ошкор этилмаган.
Европа Иттифоқи расмийлари меморандум қачон имзоланиши мумкинлигини айтишдан бош тортди. Аммо ЕИнинг энергетика бўйича комиссари Кадри Симсон июль ойи охирида Бокуга ташриф буюради, 19 июль куни эса ҳар икки томон вакиллари Брюсселда музокаралар ўтказади.
Меморандум, шунингдек, ЕИ ва Озарбайжон ўртасидаги электр алоқаларини, хусусан, Қора денгиз ва Нахичеван орқали ривожлантиришни ҳам назарда тутади.
Озарбойжон билан тузилган битим юридик кучга эга бўлмайди, лекин у Европа Иттифоқи сармоясини рағбатлантириши ва икки томонлама муносабатларни ривожлантириши мумкин.
Озарбойжон ниманинг ҳисобига ёнилғи қазиб олишни кўпайтириши ҳақидаги саволга Брюссель изоҳ бермади.
Эслатиб ўтамиз, Озарбайжон ҳозирда ўз имкониятларинг чегарасида ишламоқда. Боку 1 июлдан Болгарияга газ етказиб беришни ошириш ва Эрон орқали импорт қилинадиган Туркманистон гази ҳажмини икки бараварга кўпайтиришни режалаштирган.
Аввалроқ Европа Иттифоқи Озарбойжон билан газ етказиб беришни муҳокама қилган эди. Ўшанда Европа Комиссияси президенти Урсула фон дер Ляйен Брюссель Осиёнинг айрим давлатлари билан музокаралар олиб бораётганини қайд этганди.
Россия, ЕИ ва газ
Аввалроқ Исроил Европа Иттифоқи давлатларига табиий газ экспорт қилиш бўйича келишувни имзолаганди.
Шунингдек, Буюк Британия газ танқислигига дуч келса, мамлакат континентал Европага энергия етказиб беришни бутунлай тўхтатишга киришиши мумкинлиги хабар қилинди.
Россия нефтига қисман эмбаргони ўз ичига олган санкцияларнинг олтинчи пакети қабул қилинганидан сўнг Европа Иттифоқи Россиядан газ импортини тақиқлашни ўз ичига олиши мумкин бўлган еттинчи санкциялар пакети устида иш бошлади.
Бироқ энергетика бўйича Россияга энг тобе бўлган давлатлар бунга қарши чиқмоқда, баъзи Европа давлатлари эса Россиядан тўғридан-тўғри газ олишни аллақачон тўхтатган.
Масалан, аввалроқ Польша, Нидерландия, Дания, Болгария ва Финляндия янги схема бўйича Россия гази учун рублда пул тўлашдан бош тортган эди.
Шунингдек, АҚШ тарихда биринчи марта Европа Иттифоқига газ етказиб беришда Россиядан ўтиб кетгани ҳақида хабар берилди.
