Mazkur voqea tarixga kirgan va endi har yili 22 may butun dunyoda “Bitcoin-pissa kuni” sifatida nishonlanmoqda.
2010 yil 18 may kuni BitcoinTalk forumida dasturchi Laslo Xeynis 10 000 BTC evaziga unga ikkita pissa olib berishga tayyor odam izlayotganini yozadi. Birinchi urinishda hech kim javob bermaydi, shuning uchun Laslo 21 may kuni postni yangilaydi. Ertasi kuni esa talabalaridan biri – Jeremi Stardivant unga Papa Johnʻs pisseriyasidan ikkita qoʻziqorinli pissa buyurtma qilib beradi.
Sturdivant ham milliarder boʻlib ketmaydi: u bitkoinlarni qiz doʻsti bilan AQSH boʻylab sayohat qilishga sarflagan.
Biroq, Xeynis hikoyasida bu tranzaksiyadan ham muhimroq jihatlar bor, chunki u faqat shu mashhur pissa xaridi bilan cheklanmagan.
GPU mayning asoschisi
Dasturchi Laslo Xeynis 2009 yil oxirida bitkoin bilan tanishgan va mayning bilan shugʻullanishdan oldin Bitcoin Coreʻning MacOS uchun birinchi versiyasi ustida ishlagan. 2010 yil may oyida u ilk bor jamiyatga GPU mayningni taqdim etgan — unga tajriba sifatida qaralgan.
Oʻsha paytda bitkoin faqat markaziy protsessorlar (CPU) yordamida “qazib” olinardi. Hech kim samaraliroq usullar haqida oʻylamagan edi.
Xeynis monitorlarning rang va grafik ishlashini taʼminlaydigan videokartalar markaziy protsessordan ancha samarali ekani va ularni bitkoin qazib olishda ishlatish mumkinligini tushunib qoladi. U kashf qilgan usul natijasida xesh quvvati 10 baravar oshadi.
Biroq Bitcoin yaratuvchisi Satoshi Nakamoto bu kashfiyotni iliq qabul qilmaydi. Xeynis GPU mayning kodini Satoshiga taqdim qilganida, Satoshi uni bitkoin uchun “haddan tashqari ilgʻor” deb hisoblaydi.
Shundan soʻng, Xeynis bu gʻoyani ilgari surishdan voz kechadi. Ammo uning ixtirosi rivojlanishda davom etgan. Xeynis kodni ochiq forumda (BitcoinTalk) joylaganidan soʻng, boshqa dasturchilar undan foydalanib, Windows, Mac va Linux uchun oʻz versiyalarini yaratishadi.
Keyinchalik, dasturchi hazil bilan: “Yaxshisi, ochkoʻzlik qilib, kodni yashirin saqlashim kerak edi”, deb aytgan.
Nihoyat, Laslo bizga nafaqat Bitcoin Coreʻning MacOS versiyasini va GPU mayningni, balki pissa haqidagi koʻplab memlarni ham berdi. Ularning ahamiyati Xeynisning boshqa yutuqlari bilan solishtirganda unchalik katta boʻlmasa ham, har yili 22 mayni unutilmas kunga aylantirib berdi.
Bayram — demak sovgʻalar va bazm ham boʻladi!
Bitcoin-pissa kuni yildan yilga butun dunyoda tobora ommalashib bormoqda. Koʻplab odamlar va kompaniyalar bu kunga bagʻishlab bayram tadbirlari, tanlovlar va onlayn oʻyinlar tashkil etishyapti. Hattoki pissa tokenlari va NFTʻlar ham chiqarilmoqda.
Masalan, Papa Johnʻs pisseriya tarmogʻi ushbu bayram munosabati bilan 10 000 boʻlak pissani bepul tarqatgan. NFT bozor maydonchalari esa pissa kuniga bagʻishlangan sanʼat asarlari va tokenlarni taklif qilmoqda. Onlayn doʻkonlarda ham bayramga oid koʻplab mahsulotlarni uchratish mumkin – masalan, pissa tasvirlangan futbolkalar yoki chiroyli dizayndagi krujkalar.
Shuningdek, koʻplab kripto-platformalar tanlov va bonuslarni eʼlon qilishadi. Bu kunda eng mashhur sovgʻa – albatta, bepul pissa! Baʼzi joylarda hatto bir oy davomida bepul pissa yeyish huquqini yutib olish mumkin. Buning uchun qiziqarli savollarga javob berish, yangi mem yaratish yoki bitkoin kursini 22 may boshidagi aniq qiymatiga taxmin qilish talab etiladi.
Tanlovlarda faqat pissa sevuvchilar emas, balki butun dunyo boʻylab pissa ustalari ham ishtirok etadi. 2021 yilda yirik kripto-birjalardan biri 20 nafar gʻolibga jami 20 ming dollar, yangi pissa pishiruvchilarga esa 50 dollarlik mukofot ajratgan. Shartlardan biri “toʻgʻri” bitkoin-pissa tayyorlash, yaʼni kerakli ingrediyentlardan foydalanish edi.
Bitcoin-pissa kuni 2017 yildan beri kripto-kalendarning doimiy madaniy hodisasiga aylangan va tarixiy blokcheyn tranzaksiyalarining eng mashhurlaridan biri sifatida esga olinadi.
