Dunyoda oltinga boʻlgan global talab 2021 yil 10 foizga oshdi. Bu haqda Jahon oltin kengashi (WGC) oʻz hisob-kitoblarida eʼlon qildi.
Maʼlum qilinishicha, 2021 yilning toʻrtinchi choragida oltinga boʻlgan global talab 1147 tonnaga yetgan. Bu 2019 yilning ikkinchi choragidan beri eng yuqori choraklik koʻrsatkich boʻlib, 2020 yilning toʻrtinchi choragiga nisbatan talab bir yarim baravarga oshgan.
Taʼkidlanishicha, 2021 yil oxirida oltinga boʻlgan talab 4021 tonnani tashkil etgan. Talab COVID-19 taʼsiridan tiklangan holda, 2020 yilga kelib 10 foizga oʻsgan.
Oltin bilan taʼminlangan ETFʻlardan chiqish 173 tonnaga yetgan, bu 2020 yilda 874 tonnani tashkil etgan boʻlsa, asosan baʼzi investorlar yil boshida COVID-19 vaksinalarining tarqalishi fonida toʻsiqlarni qisqartirgan. Biroq, bu boshqa tarmoqlardagi talabning ortishi bilan qoplangan.
Oltin quyma va tangalarga talab 31 foizga oshib, 1,18 ming tonnaga yetgan, bu soʻnggi 8 yildagi eng yuqori koʻrsatkichdir. Chakana investorlar inflyatsiyaning oʻsishi va pandemiya tufayli davom etayotgan iqtisodiy noaniqlik sharoitida oltindan boshpana izlagan.
Zargarlik buyumlariga yillik talab 2019 yilning pandemiyadan oldingi darajasiga qaytgan va 2124 tonnani tashkil etgan. Bunga kuchli toʻrtinchi chorak yordam bergan — talab oltin narxi 25 foizga arzonlashgan 2013 yilning ikkinchi choragidan beri eng yuqori darajaga yetgan.
“Zargarlik buyumlariga boʻlgan talab deyarli oʻn yil ichida eng yuqori choʻqqisiga chiqdi, chunki Xitoy va Hindistonning asosiy bozorlari iqtisodiy faollikda qayta tiklandi”, — degan WGC kompaniyasining EMEA boʻyicha katta tahlilchisi Luiza Strit oʻz bayonotida. Unga koʻra, zargarlik buyumlarini ishlab chiqarishda oltindan foydalanish yil oxirida 2,221 ming tonnani tashkil etgan.
Markaziy banklar ketma-ket oʻn ikkinchi yil oltinning sof xaridori boʻlib qolgan va oʻz zaxiralariga 463 tonna qoʻshgan, bu 2020 yilga nisbatan 82 foizga koʻpdir. Jahon zaxiralari deyarli 30 yillik eng yuqori darajaga yetgan.
Texnologiya sohasida oltindan foydalanish 2021 yilda 9 foizga oshib, 330 tonnaga yetgan, bu soʻnggi uch yildagi eng yuqori koʻrsatkichdir. Oltin tobora koʻproq turli elektronikada, mobil qurilmalardan tortib, yaqinda orbitaga chiqarilgan, soʻngra Yerdan 1 million milya uzoqlikdagi soʻnggi manziliga yetib kelgan James Webb teleskopigacha qoʻllanilmoqda.
Taxmin qilinishicha, 2022 yilda oltinga boʻlgan talab oʻtmishdagi kabi dinamikani boshdan kechiradi. Maʼlumotlarga koʻra, yaqin kelajakda oltin narxi real kurslarga taʼsir qilishi mumkin, bu esa oʻz navbatida global markaziy banklarning pul-kredit siyosatini qatʼiylashtirish tezligiga va inflyatsiyani jilovlash boʻyicha faoliyati samaradorligiga javoban oʻzgaradi.
Tarixiy jihatdan, bu bozor dinamikasi oltin uchun toʻsiqlar yaratadi. Biroq, 2022 yil boshida kuzatilgan yuqori inflyatsiya va bozorning orqaga qaytish ehtimoli toʻsiq sifatida oltinga boʻlgan talabni qoʻllab-quvvatlashi mumkin. Bundan tashqari, oltinga boʻlgan talab isteʼmolchilar va markaziy banklardan yordam olishda davom etishi mumkin.
“Markaziy banklarning doimiy yuqori inflyatsiyaga qanday munosabatda boʻlishlari 2022 yilda institutsional va chakana talabning asosiy omili boʻladi. Shu bilan birga, agar koronavirusning yangi shtammlari isteʼmolchilar kirishini cheklasa, zargarlik buyumlari bozorining hozirgi kuchiga putur yetkazishi mumkin yoki aksincha, davom etishi mumkin. Iqtisodiyotning tiklanishi davom etmoqda”, — deya taʼkidlagan Strit.
Avvalroq Oʻzbekiston noyabr oyida dunyo boʻyicha eng koʻp oltin sotgan davlat boʻlgani xabar qilingandi. Shuningdek, Alisher Usmonov hamkorlari bilan oltinga sarmoya kiritish boʻyicha shirkat tuzgani haqida xabar berildi.
