Toshkentda arzon uy-joy bilan taʼminlash mexanizmi sifatida uy-joy kooperativlarini joriy etish masalasi koʻrib chiqilmoqda. Bu tashabbus xalq deputatlari shahar kengashining 23 sentyabr kuni boʻlib oʻtgan yigʻilishida eʼlon qilindi.
Viloyat hokimining moliya, iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha birinchi oʻrinbosari Baxtiyor Haydarov uy-joyga ega boʻlmagan ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalarni qoʻllab-quvvatlashning joriy chora-tadbirlarini muhokama qildi.
«1 sentyabr holatiga koʻra, 15 978 nafar fuqarodan ariza qabul qilingan. Tumanlarda tashkil etilgan komissiyalar tomonidan ushbu arizalar oʻrnatilgan tartibda koʻrib chiqildi va 2479 nafar fuqaroga ijobiy xulosa berildi. Natijada 388 nafar fuqaroga 11 milliard 640 million soʻmlik subsidiya mablagʻlari toʻlab berildi», — dedi u.
U 2016 yilgacha Toshkentda yiliga 2500−3000 ta xonadon qurilayotgan boʻlsa, bugungi kunda bu koʻrsatkich 12−13 mingtani tashkil etishini eslatdi. Maqsad — qurilish hajmini yiliga 20 ming xonadonga yetkazish.
Unga koʻra, murojaat qilganlarning atigi 15,5 foizi uy-joy subsidiyasini olgan.
«Buning ikkita sababi bor, biz oʻrganib koʻrdik. Birinchi sababi, subsidiyada Toshkent shahrida 440 million soʻmgacha kredit beriladi. Bundan tashqari, 30 million soʻm dastlabki summasi subsidiya qilib beriladi. Lekin 550, 600 million yoki 700 million [soʻm] atrofida uy-joy olish imkoniyatining oʻzi juda cheklangan, desak boʻladi. Sababi Toshkent shahrida 600−700 million soʻmga uy-joy sotib olish juda qiyin hisoblanadi», — dedi u.
Bu borada Toshkent shahri hokimligi Singapur va boshqa mamlakatlarning xalqaro tajribasini oʻrganib chiqqan, ularda poytaxt shaharlarida subsidiyalar boshqa hududlarga nisbatan nisbatan yuqori va uy-joy bilan taʼminlashning muqobil mexanizmlari mavjud. “Hozirda Iqtisodiyot va moliya vazirligiga shu mazmunda taklif kirityapmiz”, — dedi Haydarov.
Muammoning yechimi sifatida deputatlardan biri daromad olishni emas, balki uyushma aʼzolarini uy-joy bilan taʼminlashni maqsad qiladigan uy-joy kooperativlarini joriy etishni taklif qildi.
“Agar biz kooperativ usulni qoʻllamasak, subsidiyalar bilan yordam bera olmaymiz. Undan koʻra ssuda beraylik, uy-joy jamgʻarmasi fondlarini tashkil qilaylik… Chet elda — Fransiyada, Germaniyada, hamma joyda uy-joy kooperativi usuli rivojlangan. Bizda yoʻq. Agar biz shu usulga oʻtadigan boʻlsak, maksimal bir kvadrat metrning narxi 500 dollardan oshmaydi”, — dedi kengash aʼzosi.
Hokimning birinchi oʻrinbosari bu taklifni oʻrganishini aytdi.
Kengash raisi Rustam Kalonov munitsipal uy-joy qurilishi masalasini ham koʻtardi. Baxtiyor Haydarov bunday loyihalar rejalashtirilmayotganini aytdi. Shuningdek, u 2018 yildan 2023 yilgacha poytaxtda huquqiy eksperiment oʻtkazilgani, uning doirasida investorlar yer uchastkasini olayotganda ayrim xonadonlarni davlat hisobiga oʻtkazishga majbur boʻlganini taʼkidladi.
