26-noyabr kuni parlament quyi palatasi 2025-yil uchun davlat budjeti toʻgʻrisidagi qonun loyihasini birinchi oʻqishda qabul qildi. Jarayon Qonunchilik palatasining YouTube kanalida efirga uzatilgan, biroq keyinchalik video olib tashlangan.
Alisher Qodirov oʻqituvchilar maoshiga ajratilgan 50 trillion soʻmning samaradorligi haqida oʻz shubhalarini bildirdi va, bu mablagʻlarning samarali ishlatilishi uchun yangi tizimni ishlab chiqishni taklif qildi. U, yaxshi oʻqituvchilarni ragʻbatlantirish maqsadida, raqobatga bardosh bera olmaydigan oʻqituvchilarni tizimdan chiqarish kerakligini aytdi. “Bizning bolalarimiz yaxshiroq taʻlimga loyiq. Shuning uchun biz ajratilgan mablagʻlarga qarshi emasmiz, lekin samaradorlikni oshirish uchun tizimni qayta koʻrib chiqishni talab qilmoqdamiz”, — dedi deputat.
Bundan tashqari, maktab darsliklariga ijara toʻlovini joriy etish masalasini qayta koʻrib chiqish zarurligini taʻkidladi. 2025-yilgi davlat budjeti loyihasida, 2−11-sinf oʻquvchilari uchun darsliklar toʻplami uchun 80 ming soʻm miqdorida ijara toʻlovini qaytarish taklif qilingan, bu esa davlat byudjeti uchun 376 milliard soʻmni tejashni koʻzda tutadi. Biroq, deputat ushbu qarorning taʻlim tizimiga olib keladigan taʻsiri boʻyicha savollarni koʻtarib, mazkur masalani yana bir bor muhokama qilishni taklif qildi.
Shuningdek, Alisher Qodirov maktablardagi toʻgaraklarni davlat budjeti hisobidan moliyalashtirish masalasini ham qayta koʻrib chiqish zarurligini taʻkidladi. Maktablardagi sport, texnika va til toʻgaraklarining barcha oʻquvchilar uchun, nafaqat kambagʻal oilalar bolalari uchun boʻlishi kerakligini bildirgan deputat, davlat budjetidan bunday toʻgaraklarni moliyalashtirishni kengaytirish zarurligini taʻkidladi. “Bu toʻgaraklar faqat kambagʻal oilalar uchun emas, balki barcha maktablar uchun moliyalashtirilishi lozim”, — dedi u. Qodirovning fikriga koʻra, bu yondashuvni kengaytirib, barcha maktablarda bu tizimni joriy etish zarur.
Deputat, shuningdek, budjet hisobidan suratga olingan filmlar nafaqat kinoteatrlar, balki milliy telekanallarda ham namoyish etilishi kerakligini taʻkidladi. U, bu orqali milliy oʻzlikni anglash, gʻurur va vatanparvarlikni targʻib qilishga eʻtibor qaratish zarurligini taʻkidladi.
Partiya, xususiy maktablar va bogʻchalarni soliqlardan ozod qilish toʻgʻrisidagi qarorni ham maʻqulladi.
Shu bilan birga, 26-noyabr kuni boʻlib oʻtgan yigʻilishda deputat Qizilgul Qosimova oʻqituvchilar va tibbiyot xodimlarining past oylik maoshlari bu sohalardagi xizmatlar sifatiga taʻsir qilishi mumkinligi haqida xavotir bildirdi. Bosh vazir oʻrinbosari Jamshid Qoʻchqorov esa, bu masala murakkab boʻlib qolayotgani, asosiy muammo kimga va nima uchun yuqori maosh toʻlash kerakligini aniqlashda ekanligini taʻkidladi. Qoʻchqorovning soʻzlariga koʻra, prezident tibbiyot xodimlarining xalqaro sertifikatlarga ega boʻlganlariga yuqori maosh toʻlash tizimini ishlab chiqish boʻyicha topshiriq bergan. Xuddi shunday tizim xalq taʻlimida ham mavjud: oʻqituvchilarning faqat kichik bir qismi (1,1 foiz) xalqaro sertifikatlar va malaka sinovlarida yuqori natijalarga erishganligi uchun ustamalar tufayli 1000 dollar maosh oladi.
Yanvar-sentabr oylari yakunlariga koʻra, Oʻzbekistonda oʻrtacha nominal ish haqi 5,1 million soʻmdan oshgan. Oʻsish surʻati esa 18,5 foizdan 16,4 foizgacha sekinlashgan. Eng past oʻrtacha oylik ish haqi sogʻliqni saqlash sohasida 2,92 million soʻmdan 3,3 million soʻmgacha, taʻlim sohasida esa 3,05 million soʻmdan 3,48 million soʻmgacha boʻlib, oʻsish surʻati sekinlashgan. Bu esa oʻqituvchi va shifokorlarning ish haqi farqini yanada oshirib yuborgan. Xususan, 2022-yilning yanvar-sentabr oylarida taʻlim sohasidagi ish haqi respublika darajasidan 30,3 foiz past boʻlsa, 2024-yilning toʻqqiz oyi yakunlariga koʻra bu farq 32,4 foizga yetgan.
