{"id":36386,"date":"2026-01-06T11:38:41","date_gmt":"2026-01-06T06:38:41","guid":{"rendered":"https:\/\/kommers.uz\/?p=36386"},"modified":"2026-01-06T11:38:41","modified_gmt":"2026-01-06T06:38:41","slug":"%d1%9ezbekistonning-umumij-tash%d2%9bi-%d2%9barzi-113-mlrd-dollarga-oshib-754-mlrd-dollarga-etdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dinor.uz\/?p=36386","title":{"rendered":"O\u02bbzbekistonning umumiy tashqi qarzi 11,3 mlrd dollarga oshib, 75,4 mlrd dollarga yetdi"},"content":{"rendered":"<p>2025 yilning yanvar-sentyabr oylarida O\u02bbzbekistonning tashqi qarzi $11 mlrddan ortiqqa oshdi. Bu haqda Markaziy bankning mamlakat to\u02bblov balansi, xalqaro investitsiyaviy mavqei va tashqi qarziga bag\u02bbishlangan sharhida <a href=\"https:\/\/cbu.uz\/upload\/medialibrary\/1d2\/5pprawrnwg7owz8ny2bntq031b0i57z0\/uz_lat_BOP_IIP_ED_2025Q3.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">keltirilgan<\/a>.<\/p>\n<p>Bu davrda mamlakatning tashqi sektorida kuzatilgan ijobiy tendensiyalar, xususan eksportning importga nisbatan yuqori sur\u02bcatlarda o\u02bbsishi hamda O\u02bbzbekistonga xalqaro pul o\u02bbtkazmalari hajmining sezilarli oshishi uchinchi chorak davomida ham saqlanib qoldi.<\/p>\n<blockquote><p>Natijada, 9 oy yakuni bilan joriy operatsiyalar hisobi <strong>$207,3 mln<\/strong> manfiy saldo bilan shakllandi (2024 yilning 9 oyida $3,1 mlrd).<\/p><\/blockquote>\n<p>Mazkur davrda xalqaro bozorlarda xomashyo narxlarining o\u02bbzgarishi hamda norezidentlarga ko\u02bbrsatilgan xizmatlar hajmining ko\u02bbpayishi eksport ko\u02bbrsatkichlariga ijobiy ta\u02bcsir ko\u02bbrsatdi. Jami eksport hajmi 2024 yilning mos davriga nisbatan 32,8% ga o\u02bbsib, <strong>$26,1 mlrd<\/strong>ni tashkil qildi.<\/p>\n<p>Mamlakatda investitsiyaviy faollik va ichki iste\u02bcmol talabi yuqori darajada saqlanib qolishi sharoitida xorijdan mashina va uskunalar, kimyoviy, maishiy va oziq-ovqat tovarlari hamda boshqa xomashyolar keltirilishi sababli jami import hajmi o\u02bbtgan yilning mos davriga nisbatan 15,4% ga o\u02bbsib, <strong>$36,7 mlrd<\/strong>ga yetdi.<\/p>\n<blockquote><p>2025 yilning 9 oyida savdo balansining manfiy saldosi 2024 yilning mos davriga nisbatan 12,6% ga kamayib, <strong>$10,6 mlrd<\/strong>ni tashkil qildi.<\/p><\/blockquote>\n<p>Bu davrda O\u02bbzbekistonga kelib tushgan xalqaro pul o\u02bbtkazmalar hajmining o\u02bbsishi birlamchi va ikkilamchi daromadlar balansi ijobiy saldo (mos ravishda <strong>$624,9 mln va $9,8 mlrd<\/strong>) bilan shakllanishiga sabab bo\u02bbldi.<\/p>\n<p>Joriy operatsiyalar hisobi taqchilligi moliyaviy hisob bo\u02bbyicha kapital tushumlar, xususan, to\u02bbg\u02bbridan to\u02bbg\u02bbri, portfel investitsiyalar va boshqa mablag\u02bblar jalb qilinishi hisobiga moliyalashtirildi.<\/p>\n<p>2025 yilning 9 oyi davomida mamlakatga to\u02bbg\u02bbridan to\u02bbg\u02bbri xorijiy investitsiyalarning sof kiritilishi undan oldingi yilning mos davriga nisbatan 1,7 barobarga o\u02bbsib, <strong>$2,9 mlrd<\/strong>ga teng bo\u02bbldi.<\/p>\n<blockquote><p>Portfel investitsiyalarning sof jalb qilinishi asosan xalqaro obligatsiyalar bilan bog\u02bbliq operatsiyalar hisobiga 2024 yilning mos davriga nisbatan 2,2 barobarga oshib, <strong>$3,8 mlrd<\/strong>ni tashkil qildi.<\/p><\/blockquote>\n<p>Yuqoridagi tarkibiy omillar hisobiga 2025 yilning 9 oyi yakuni bo\u02bbyicha moliyaviy hisob manfiy saldosi <strong>$955,8 mln<\/strong>ni tashkil etdi.<\/p>\n<p>2025 yilning 9 oyida xalqaro zaxira aktivlarining xorijiy valyutadagi qismi $1,5 mlrdga ko\u02bbpayishi kuzatildi. Shuningdek, jahonda oltin narxining yuqori o\u02bbsishi natijasida xalqaro zaxiralar qoldig\u02bbi yil boshiga nisbatan qariyb <strong>$13,8 mlrd<\/strong>ga ko\u02bbpayib, 1 oktyabr holatiga qariyb <strong>$55 mlrd<\/strong>ni tashkil qildi.<\/p>\n<h3>Davlat qarzi<\/h3>\n<p>2025 yilning 1 oktyabr holatiga ko\u02bbra, O\u02bbzbekistonning davlat qarzi $43,97 mlrdni tashkil etdi. Bu ko\u02bbrsatkich yil boshidan buyon <strong>$3,75 mlrdga oshib<\/strong>, YAIMga nisbatan 32,3%ga yetdi. Davlat qarzining 84%i tashqi qarz hissasiga to\u02bbg\u02bbri kelib, u $36,72 mlrdni, ichki qarz esa $7,25 mlrdni tashkil etmoqda.<\/p>\n<p>Oktyabr oyida Markaziy bank raisi Timur Ishmetov so\u02bbmning mustahkamlanishi hisobiga davlat tashqi qarziga xizmat ko\u02bbrsatish xarajatlari 1,3 trln so\u02bbmga, korporativ qarzlar bo\u02bbyicha esa <strong>3,6 trln so\u02bbmga qisqarganini<\/strong> ma\u02bclum qilgandi. Iqtisodiyotning umumiy hajmi 4,9 trln so\u02bbmni tashkil etgan.<\/p>\n<p>Bundan tashqari, regulyator raisi O\u02bbzbekiston tashqi qarzi barqaror darajada ekanligini qayd etdi. Ishmetovning so\u02bbzlariga ko\u02bbra, tashqi qarz miqdor jihatidan oshayotgan bo\u02bblsada, uning YIMdagi ulushi kamaymoqda. So\u02bbnggi besh yilda bu 32% dan 29% gacha pasaygan va qarz barqarorligi bo\u02bbyicha xatarlar yo\u02bbq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2025 yilning 9 oyida xalqaro zaxira aktivlarining xorijiy valyutadagi qismi 1,5 mlrd dollarga ko\u02bbpayishi kuzatildi. Shuningdek, jahonda oltin narxining yuqori o\u02bbsishi natijasida xalqaro zaxiralar qoldig\u02bbi yil boshiga nisbatan qariyb 13,8 mlrd dollarga ko\u02bbpaydi.<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":11823,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_sharing_image":{"poster":"https:\/\/dinor.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/695cadf255ba8.jpg","width":1200,"height":630,"template":"26a28dfa","mode":"auto"},"_sharing_image_fieldset":{"xk6e44ialdzo":11823,"7B0ecgVieEAP":"\u040e\u0437\u0431\u0435\u043a\u0438\u0441\u0442\u043e\u043d\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0443\u043c\u0443\u043c\u0438\u0439 \u0442\u0430\u0448\u049b\u0438 \u049b\u0430\u0440\u0437\u0438 11,3 \u043c\u043b\u0440\u0434 \u0434\u043e\u043b\u043b\u0430\u0440\u0433\u0430 \u043e\u0448\u0438\u0431, 75,4 \u043c\u043b\u0440\u0434 \u0434\u043e\u043b\u043b\u0430\u0440\u0433\u0430 \u0435\u0442\u0434\u0438"},"_dinor_sponsored":false,"_dinor_sponsor_name":"","_dinor_reading_time":0,"_dinor_primary_term":0,"_dinor_featured":false,"_dinor_urgent":false,"_dinor_show_author":false,"_dinor_kicker":"","_dinor_summary":"","_dinor_sources":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"ptype":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36386"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36386"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36387,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36386\/revisions\/36387"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36386"},{"taxonomy":"ptype","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fptype&post=36386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}