{"id":36126,"date":"2025-12-15T08:33:28","date_gmt":"2025-12-15T03:33:28","guid":{"rendered":"https:\/\/kommers.uz\/?p=36126"},"modified":"2025-12-15T08:33:28","modified_gmt":"2025-12-15T03:33:28","slug":"a%d2%b3oli-banklarga-sotib-olganidan-k%d1%9era-k%d1%9epro%d2%9b-valyuta-sotmo%d2%9bda-markazij-bank","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dinor.uz\/?p=36126","title":{"rendered":"Aholi banklarga sotib olganidan ko\u02bbra ko\u02bbproq valyuta sotmoqda \u2014 Markaziy bank"},"content":{"rendered":"<p>O\u02bbtgan o\u02bbn bir oyda O\u02bbzbekiston ichki valyuta bozorida xorijiy valyuta taklifi valyutaga bo\u02bblgan talabdan yuqoriroq sur\u02bcatda o\u02bbsdi. Bu haqda Markaziy bank yanvar-noyabr yakunlari bo\u02bbyicha ichki valyuta bozori sharhida\u00a0<a href=\"https:\/\/cbu.uz\/upload\/iblock\/671\/u9ttwty096rfeypz2js8abcyj8cve35w\/Ichki-valyuta-bozori-shar_i_UZ-_9_.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">ma\u02bclum qildi<\/a>.<\/p>\n<p>Hisobot davrida xorijiy valyutaga bo\u02bblgan talab o\u02bbtgan yilning mos davriga nisbatan 24 foizga oshib, 53,7 mlrd dollarni tashkil etdi. Ayni paytda taklif hajmi 45,6 mlrd dollarga yetdi (MB amaliyotlari bundan mustasno), o\u02bbtgan yilning mos davriga nisbatan o\u02bbsish \u2014 26 foiz.<\/p>\n<p>Qayd etilishicha, monetar oltin bilan bog\u02bbliq amaliyotlar hisobiga shakllangan qo\u02bbshimcha likvidlik regulyatorning neytrallik tamoyili doirasidagi valyuta amaliyotlari va\u00a0boshqa pul-kredit instrumentlari orqali sterilizatsiya qilib borilmoqda.<\/p>\n<blockquote><p>MB\u00a0raisi Timur Ishmetov 24 oktyabr kuni bo\u02bblib o\u02bbtgan matbuot anjumanida 2025 yilda jahon bozorida oltin \u201cnarxi oshishi hisobiga o\u02bbtgan yilgiga nisbatan ko\u02bbproq sterilizatsiya bo\u02bblishini\u201d\u00a0ta\u02bckidlagan\u00a0edi\u00a0\u2014 bu\u00a0MB valyuta intervensiyalari hajmi ko\u02bbproq bo\u02bblishini anglatadi. 2024 yilda\u00a0MB 7,6 mlrd dollarlik valyuta intervensiyalarini\u00a0amalga oshirgandi.<\/p><\/blockquote>\n<h3>Yuridik shaxslarning valyuta taklifi talabdan tezroq o\u02bbsdi<\/h3>\n<p>Yuridik shaxslarning xorijiy valyutaga bo\u02bblgan talabi yanvar-noyabr oylarida o\u02bbtgan yilning mos davriga nisbatan 24 foizga (43,1 mlrd dollar), ular tomonidan valyuta taklifi esa 35 foizga (22,2 mlrd dollar) o\u02bbsdi.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cMazkur tendensiya, talab bilan bir qatorda taklifning o\u02bbsish sur\u02bcati ham yuqori bo\u02bblganini ko\u02bbrsatib, aynan shu\u00a0omil so\u02bbmning barqarorligi va\u00a0mustahkamlanishiga sabab bo\u02bbldi\u201d,\u00a0\u2014 deya izohlaydi\u00a0MB.<\/p><\/blockquote>\n<p>Oltinsiz eksport tushumlari hisobiga shakllangan valyuta taklifi ushbu davrda 16,0 mlrd dollarni tashkil etib (o\u02bbtgan yilning mos davriga nisbatan o\u02bbsish\u00a0\u2014 17%), shundan 8,9 mlrd dollari yoki 55 foizi ichki valyuta bozorida sotildi. Bu o\u02bbtgan yilning mos davriga nisbatan 1,4 mlrd dollarga (19%) ko\u02bbp bo\u02bblib, ichki bozorda qo\u02bbshimcha valyuta manbai bo\u02bblib xizmat qildi.<\/p>\n<p>Ayni paytda 8,1 mlrd dollarlik valyuta mablag\u02bblari banklar tomonidan xorijiy kreditlar hisobidan sotildi, bu\u00a0\u2014 o\u02bbtgan yilning mos davriga nisbatan 63 foiz yoki 3,5 mlrd dollarga ko\u02bbp.<\/p>\n<h3>Jismoniy shaxslarlarning valyuta operatsiyalari ijobiy saldosi qo\u02bbshimcha taklif yaratdi<\/h3>\n<p>Yanvar-noyabr oylarida aholi tomonidan tijorat banklariga 19,4 mlrd dollar valyuta sotildi, bu\u00a0\u2014 o\u02bbtgan yilning mos davriga (14,6 mlrd dollar) nisbatan 1,3 barobar ko\u02bbproq. Ayni paytda jismoniy shaxslar tomonidan 10,6 mlrd dollar sotib olindi, o\u02bbtgan yilning mos davriga (8,5 mlrd dollar) nisbatan o\u02bbsish\u00a0\u2014 25 foiz.<\/p>\n<p>Jismoniy shaxslar valyuta operatsiyalarining ijobiy saldosi 8,7 mlrd dollardan ortiqni (2024 yilning mos davriga nisbatan 1,4 barobar ko\u02bbp) tashkil etdi va\u00a0ichki valyuta bozorida qo\u02bbshimcha taklif yaratdi.<\/p>\n<blockquote><p>Mazkur davrda 17,3 mlrd dollar miqdorida xalqaro pul o\u02bbtkazmalari kelib tushdi (2024 yilning mos davriga nisbatan 25 foiz yoki 3,5 mlrd dollarga ko\u02bbp), aholi tomonidan banklarga valyuta sotuvi asosan pul o\u02bbtkazmalari hisobidan amalga oshirildi. Bu, shuningdek, ichki valyuta bozoridagi taklifni rag\u02bbbatlantirib, milliy valyuta qadri mustahkamlanishiga ta\u02bcsir etgan asosiy omillardan bo\u02bbldi, deya ta\u02bckidlaydi\u00a0MB.<\/p><\/blockquote>\n<p><img decoding=\"async\" id=\"227193\" class=\"fr-fic fr-dii lazy\" src=\"https:\/\/www.gazeta.uz\/media\/img\/2025\/12\/g4nvjomjats3bfZc3xi17656935251901_o.webp\" alt=\"almashinuv kursi, valyuta bozori, valyuta kursi, markaziy bank, xalqaro pul o\u02bbtkazmalari\" width=\"839\" data-lightbox-hide-title=\"1\" data-loaded=\"true\" \/><\/p>\n<p><em>MB\u00a0infografikasi.<\/em><\/p>\n<p>Ayni paytda 2,4 mlrd dollar miqdorida valyuta mablag\u02bblari mamlakatdan chiqib ketdi (2024 yilning mos davriga nisbatan 157 mln dollarga kamroq).<\/p>\n<h3>Ichki valyuta bozorida so\u02bbm mustahkamlanishi davom etmoqda<\/h3>\n<blockquote><p>Yanvar-noyabr oylarida so\u02bbm dollarga nisbatan barqarorlashib, mustahkamlanish fazasiga o\u02bbtdi. Milliy valyuta almashuv kursi yil boshidan buyon 7,5 foizga mustahkamlandi.<\/p><\/blockquote>\n<p><img decoding=\"async\" id=\"227196\" class=\"fr-fic fr-dii lazy\" src=\"https:\/\/www.gazeta.uz\/media\/img\/2025\/12\/73fjvu62452g9yi0TiZ17656947576409_o.webp\" alt=\"almashinuv kursi, valyuta bozori, valyuta kursi, markaziy bank, xalqaro pul o\u02bbtkazmalari\" width=\"1684\" data-lightbox-hide-title=\"1\" data-loaded=\"true\" \/><\/p>\n<p><em>MB\u00a0infografikasi.<\/em><\/p>\n<p>Regulyator buni quyidagi omillar bilan izohlaydi:<\/p>\n<ul>\n<li>eksport tushumlarining oshishi;<\/li>\n<li>xalqaro pul o\u02bbtkazmalari hajmining sezilarli darajada o\u02bbsishi;<\/li>\n<li>xorijiy kreditlarning jalb qilinishi;<\/li>\n<li>import to\u02bblovlari hajmlarining nisbatan barqarorlashuvi;<\/li>\n<li>investitsiyalar, jumladan, to\u02bbg\u02bbridan-to\u02bbg\u02bbri xorijiy investitsiyalar hajmining oshishi.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u02bbtgan o\u02bbn bir oyda O\u02bbzbekiston ichki valyuta bozorida xorijiy valyuta taklifi valyutaga bo\u02bblgan talabdan yuqoriroq sur\u02bcatda o\u02bbsdi. Bu haqda Markaziy bank yanvar-noyabr yakunlari bo\u02bbyicha ichki valyuta bozori sharhida\u00a0ma\u02bclum\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":36087,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_sharing_image":{"poster":"https:\/\/dinor.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/693f818909d18.jpg","width":1200,"height":630,"template":"26a28dfa","mode":"auto"},"_sharing_image_fieldset":{"xk6e44ialdzo":36087,"7B0ecgVieEAP":"\u0410\u04b3\u043e\u043b\u0438 \u0431\u0430\u043d\u043a\u043b\u0430\u0440\u0433\u0430 \u0441\u043e\u0442\u0438\u0431 \u043e\u043b\u0433\u0430\u043d\u0438\u0434\u0430\u043d \u043a\u045e\u0440\u0430 \u043a\u045e\u043f\u0440\u043e\u049b \u0432\u0430\u043b\u044e\u0442\u0430 \u0441\u043e\u0442\u043c\u043e\u049b\u0434\u0430 \u2014 \u041c\u0430\u0440\u043a\u0430\u0437\u0438\u0439 \u0431\u0430\u043d\u043a"},"_dinor_sponsored":false,"_dinor_sponsor_name":"","_dinor_reading_time":0,"_dinor_primary_term":0,"_dinor_featured":false,"_dinor_urgent":false,"_dinor_show_author":false,"_dinor_kicker":"","_dinor_summary":"","_dinor_sources":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"ptype":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36126"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36126"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36127,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36126\/revisions\/36127"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36126"},{"taxonomy":"ptype","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fptype&post=36126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}