{"id":35723,"date":"2025-10-28T10:26:54","date_gmt":"2025-10-28T05:26:54","guid":{"rendered":"https:\/\/kommers.uz\/?p=35723"},"modified":"2025-10-28T09:28:24","modified_gmt":"2025-10-28T04:28:24","slug":"tash%d2%9bi-%d2%9barz-zhalb-%d2%9bilish-byudzhet-deficziti-bilan-bo%d2%93li%d2%9b-markazij-bank-raisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dinor.uz\/?p=35723","title":{"rendered":"Tashqi qarz jalb qilish byudjet defitsiti bilan bog\u02bbliq \u2014 Markaziy bank raisi"},"content":{"rendered":"<p>O\u02bbzbekiston Markaziy banki mamlakat tashqi qarzining holatini barqaror va mo\u02bbtadil deb baholamoqda. Bu haqda\u00a0MB raisi Timur Ishmetov 24 oktyabr kuni bo\u02bblib o\u02bbtgan matbuot anjumanida\u00a0ma\u02bclum qildi, deya xabar <a href=\"https:\/\/youtu.be\/SgMcj4SBb2I?t=2080\">bermoqda<\/a> Gazeta.<\/p>\n<p>\u201c[Mamlakatimizda] tashqi qarzni jalb etishning qonun-qoidalari bir necha yil avval shakllantirilgan. [Bugungi kunda] tashqi qarz darajasi yetarlicha barqaror va mo\u02bbtadillashgan\u201d,\u00a0\u2014 dedi u.<\/p>\n<p>Ishmetovning fikricha, qarz yukini baholashda absolyut raqamlarga emas, balki qarzning iqtisodiyot hajmiga (YAIM) nisbatiga e\u02bctibor qaratish lozim.<\/p>\n<blockquote><p>\u201c2020 yilda davlat tashqi qarzi 21,4 mlrd dollar bo\u02bblgan, bu\u00a0YAIMning taxminan 32 foizini tashkil etgan. 2025 yilga kelib davlat tashqi qarzi 39 mlrd dollar, lekin YAIMga nisbatan 29 foiz. Ya\u02bcni absolyut raqamlarda qarz ko\u02bbpayyapti, lekin iqtisodiyot undan ham tezroq o\u02bbsmoqda, shu\u00a0bois nisbiy ko\u02bbrsatkich pasaymoqda\u201d,\u00a0\u2014 dedi Markaziy bank raisi.<\/p><\/blockquote>\n<p>Uning aniqlik kiritishicha, so\u02bbnggi besh yil ichida davlat qarzining YAIMga nisbati 32 foizdan 29 foizdan kamroqqacha\u00a0pasaydi, bu esa qarz barqarorligining izdan chiqish xavfi yo\u02bbqligini ko\u02bbrsatadi.<\/p>\n<p>Timur Ishmetov, shuningdek, yangi qarzlarni jalb etish bevosita<strong>\u00a0byudjet taqchilligi<\/strong>\u00a0bilan bog\u02bbliqligini qo\u02bbshimcha qildi.<\/p>\n<p>\u00abTashqi qarzlar faqat\u00a0<strong>byudjet daromadlari xarajatlardan kam<\/strong>\u00a0bo\u02bblgan taqdirdagina jalb etiladi. Shu\u00a0sababdan biz uchun byudjet defitsiti darajasi asosiy makroiqtisodiy ko\u02bbrsatkichdir\u00bb,\u00a0\u2014 deb tushuntirdi\u00a0MB raisi.<\/p>\n<p>Uning so\u02bbzlariga ko\u02bbra, 2025 yilda yig\u02bbma byudjet taqchilligi YAIMning 3 foizidan oshmasligi prognoz qilinmoqda va\u00a0bu\u00a0\u201ctashqi qarz bo\u02bbyicha barqarorlikni saqlab qolish va\u00a0uning o\u02bbsishiga yo\u02bbl qo\u02bbymaslik\u201d imkonini beradi.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cByudjetni qo\u02bbllab-quvvatlash uchun tashqi qarz jalb qilish tabiiy holat bo\u02bblib, byudjet taqchilligi bilan bog\u02bbliq. [Byudjet taqchilligi] biz uchun hozirgi sharoitda YAIMning 3 foizidan oshmasligi maqsadga muvofiq deb belgilangan. Byudjet taqchilligini shu\u00a0darajada saqlab qolish bizda tashqi qarz bilan bog\u02bbliq hech qanday muammolarni keltirib chiqarmaydi\u201d,\u00a0\u2014 deya xulosa qildi Timur Ishmetov.<\/p><\/blockquote>\n<p>Markaziy bank raisi investitsiya faoliyatini faol kengaytirayotgan xususiy kompaniyalar orasida qarz jalb qilish faolligi ortib borayotganini ta\u02bckidladi.<\/p>\n<p>\u201cKorporativ sohada biroz qarzlar oshishi kuzatilyapti. Tashkilotlar o\u02bbzining investitsion faolligini oshirish uchun tashqi qarz jalb qilyapti. Ayrimlari to\u02bbg\u02bbridan-to\u02bbg\u02bbri qarz jalb qilyapti, ayrimlari qimmatli qog\u02bbozlar, yevrobondlar chiqarishni boshladi, bu ham ijobiy ko\u02bbrsatkich. Shu\u00a0bilan birga, faqat tashqi qarz emas, balki to\u02bbg\u02bbridan-to\u02bbg\u02bbri xorijiy investitsiyalar ham oshgan. To\u02bbqqiz oy\u00a0yakunlari bo\u02bbyicha, to\u02bbg\u02bbridan-to\u02bbg\u02bbri investitsiyalar hajmi o\u02bbtgan yilning shu\u00a0davriga nisbatan 55 foizga oshdi, bu\u00a0juda yaxshi ko\u02bbrsatkichdir\u201d,\u00a0\u2014 dedi u.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u02bbzbekistonning tashqi qarzlari byudjet taqchilligi bilan bevosita bog\u02bbliq, dedi Markaziy bank raisi Timur Ishmetov. Uning ta\u02bckidlashicha, tashqi qarzning mutlaq miqdori oshganiga qaramay, uning YAIMdagi ulushi kamayib bormoqda.<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":15036,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_sharing_image":{"poster":"https:\/\/dinor.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6900546447839.jpg","width":1200,"height":630,"template":"26a28dfa","mode":"auto"},"_sharing_image_fieldset":{"xk6e44ialdzo":15036,"7B0ecgVieEAP":"\u0422\u0430\u0448\u049b\u0438 \u049b\u0430\u0440\u0437 \u0436\u0430\u043b\u0431 \u049b\u0438\u043b\u0438\u0448 \u0431\u044e\u0434\u0436\u0435\u0442 \u0434\u0435\u0444\u0438\u0446\u0438\u0442\u0438 \u0431\u0438\u043b\u0430\u043d \u0431\u043e\u0493\u043b\u0438\u049b \u2014 \u041c\u0430\u0440\u043a\u0430\u0437\u0438\u0439 \u0431\u0430\u043d\u043a \u0440\u0430\u0438\u0441\u0438"},"_dinor_sponsored":false,"_dinor_sponsor_name":"","_dinor_reading_time":0,"_dinor_primary_term":0,"_dinor_featured":false,"_dinor_urgent":false,"_dinor_show_author":false,"_dinor_kicker":"","_dinor_summary":"","_dinor_sources":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"ptype":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35723"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35723"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35724,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35723\/revisions\/35724"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35723"},{"taxonomy":"ptype","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fptype&post=35723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}