{"id":34634,"date":"2025-06-27T10:16:25","date_gmt":"2025-06-27T05:16:25","guid":{"rendered":"https:\/\/kommers.uz\/?p=34634"},"modified":"2025-06-27T10:16:25","modified_gmt":"2025-06-27T05:16:25","slug":"%d1%9ezbekiston-jil-boshidan-buyon-65-mlrd-dollarlik-oltin-eksport-%d2%9bildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dinor.uz\/?p=34634","title":{"rendered":"O\u02bbzbekiston yil boshidan buyon 6,5 mlrd dollarlik oltin eksport qildi"},"content":{"rendered":"<p>Yanvar may oylarida O\u02bbzbekistondan oltin eksporti 6,49 milliard dollarga yetdi. Bu Milliy statistika qo\u02bbmitasi ma\u02bclumotlaridan <a href=\"https:\/\/stat.uz\/img\/press-reliz-tif-uz-krilok_p99142.pdf\">kelib chiqadi<\/a>.<\/p>\n<p>Bu o\u02bbtgan yilning besh oylik ko\u02bbrsatkichidan ($4,19 mlrd) <strong>54,8 foiz ko\u02bbp<\/strong>. Yanvarda O\u02bbzbekiston xorijga oltin eksport qilmagan bo\u02bblsa, fevralda eksport 1,73 mlrd dollarni tashkil etdi, martda \u2014 1,84 mlrd, aprelda \u2014 1,91 mlrd, mayda \u2014 1,01 mlrd.<\/p>\n<p>Qimmatbaho metallarning umumiy eksportdagi ulushi 37,1 foizdan 43,8 foizgacha oshdi.<\/p>\n<p>Eslatib o\u02bbtamiz, O\u02bbzbekistonning xalqaro zaxiralari mayda 49,66 mlrd dollarga yetdi, bu 2013 yildan buyon kuzatuvlar tarixidagi rekord ko\u02bbrsatkich. O\u02bbsish ketma-ket beshinchi oy davom etmoqda, yil boshidan esa zaxiralar 8,48 milliard dollarga oshdi.<\/p>\n<p>Birinchi<strong> besh oyda oltin narxi 25,5 foi<\/strong>z \u2014 unsiyasi uchun 2624 dollardan 3292 dollargacha oshgan. Dunyodagi geosiyosiy beqarorlik (xavfsiz aktiv sifatida oltinga talab ortib bormoqda), AQSH saylovlari va prezident Donald Trampning boj siyosati hamda AQSH Federal zaxira tizimi foiz stavkalarini pasaytirgani fonida bu yil qimmatbaho metallar narxi keskin ko\u02bbtarildi.<\/p>\n<p>Dunyoda oltin qazib olish bo\u02bbyicha to\u02bbrtinchi va O\u02bbzbekistonning eng yirik soliq to\u02bblovchisi bo\u02bblgan Navoiy kon-metallurgiya kombinati 2024 yilda oltin qazib olish hajmini 5,4 foiz oshirdi va rekord darajadagi 7,4 mlrd dollar daromadga erishdi. Sof foyda 2,1 mlrd dollarni tashkil etdi, bu o\u02bbtgan yilga nisbatan 44,6 foiz ko\u02bbp.<\/p>\n<blockquote><p>Xalqaro valyuta jamg\u02bbarmasi missiyasining qayd etishicha, oltin narxining beqarorligi narxlar yuqori bo\u02bblganda xarajatlarga inflyatsion bosim va narxlar past bo\u02bblganda xarajatlarni qisqartirish xavfini keltirib chiqaradi, bu esa makroiqtisodiy tebranishlarni kuchaytiradi. Shu bois O\u02bbzbekistonga oltin narxi o\u02bbzgarishining davlat xarajatlariga ta\u02bcsirini minimallashtirishga harakat qilish tavsiya etiladi.<\/p><\/blockquote>\n<p>Boshqacha aytganda, O\u02bbzbekiston davlat moliyasi oltin narxining o\u02bbzgarishiga sezgir va bu kabi o\u02bbzgarishlar <strong>byudjetni beqarorlashtirishi<\/strong> mumkin.<\/p>\n<p>Xususan, oltin narxi ko\u02bbtarilsa, eksport ko\u02bbproq daromad keltiradi. Budjetda ko\u02bbproq pul paydo bo\u02bblgach, bu davlat xarajatlarining oshishiga olib kelishi mumkin. Ammo bunday o\u02bbsish vaqtinchalik bo\u02bblishi va inflyatsion bosimni keltirib chiqarishi mumkin \u2014 iqtisodiyotda narxlar ko\u02bbtarila boshlaydi.<\/p>\n<p>Oltin narxi tushganda budjet o\u02bbz daromadlarining bir qismini yo\u02bbqotadi. Natijada davlat xarajatlarni qisqartirishga majbur bo\u02bblishi, bu esa iqtisodiy o\u02bbsishni sekinlashtirishi va ijtimoiy sohaga salbiy ta\u02bcsir ko\u02bbrsatishi mumkin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Joriy yilning dastlabki besh oyida O\u02bbzbekiston oltin eksportini 6,5 mlrd dollarga yetkazdi, bu o\u02bbtgan yilning shu davriga nisbatan 54,8 foiz ko\u02bbp. Qimmatbaho metall mamlakat eksportining deyarli 44 foizini tashkil etdi.<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":14599,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_sharing_image":{"poster":"https:\/\/dinor.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/685e292a5fdd9.jpg","width":1200,"height":630,"template":"26a28dfa","mode":"auto"},"_sharing_image_fieldset":{"xk6e44ialdzo":14599,"7B0ecgVieEAP":"\u040e\u0437\u0431\u0435\u043a\u0438\u0441\u0442\u043e\u043d \u0439\u0438\u043b \u0431\u043e\u0448\u0438\u0434\u0430\u043d \u0431\u0443\u0451\u043d 6,5 \u043c\u043b\u0440\u0434 \u0434\u043e\u043b\u043b\u0430\u0440\u043b\u0438\u043a \u043e\u043b\u0442\u0438\u043d \u044d\u043a\u0441\u043f\u043e\u0440\u0442 \u049b\u0438\u043b\u0434\u0438"},"_dinor_sponsored":false,"_dinor_sponsor_name":"","_dinor_reading_time":0,"_dinor_primary_term":0,"_dinor_featured":false,"_dinor_urgent":false,"_dinor_show_author":false,"_dinor_kicker":"","_dinor_summary":"","_dinor_sources":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"ptype":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34634"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34634"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34634\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34635,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34634\/revisions\/34635"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34634"},{"taxonomy":"ptype","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fptype&post=34634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}