{"id":34351,"date":"2025-05-30T16:33:13","date_gmt":"2025-05-30T11:33:13","guid":{"rendered":"https:\/\/kommers.uz\/?p=34351"},"modified":"2025-05-30T16:06:35","modified_gmt":"2025-05-30T11:06:35","slug":"%d1%9ezbekistonda-kiberzhinoyatchilar-fu%d2%9barolardan-603-mlrd-s%d1%9em-%d1%9e%d2%93irladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dinor.uz\/?p=34351","title":{"rendered":"O\u02bbzbekistonda kiberjinoyatchilar fuqarolardan 603 mlrd so\u02bbm o\u02bbg\u02bbirladi"},"content":{"rendered":"<p>2024 yilda O\u02bbzbekistonda kiberjinoyatlar soni 9,1 barobarga oshgan. Bu haqda 29 may kuni IIV Kiberjinoyatlar markazida tashkil etilgan press-turda <a href=\"https:\/\/www.spot.uz\/oz\/2025\/05\/29\/cybercrime\/\">ma\u02bclum qilindi<\/a>.<\/p>\n<p>So\u02bbnggi besh yilda jismoniy va yuridik shaxslarning kiberhuquqbuzarliklar bo\u02bbyicha murojaatlari 34 baravar, kiberjinoyatlar soni esa <strong>68 baravardan ortiqqa ko\u02bbpaygan<\/strong>. 2019 yilda axborot texnologiyalari orqali 18 turdagi 863 ta kiberjinoyat sodir etilgan bo\u02bblsa, o\u02bbtgan yili 62 turdagi 58 800 ta jinoyat qayd etilgan.<\/p>\n<blockquote><p>Kiberjinoyatchilar oxirgi uch yilda fuqarolarning 1,9 trln so\u02bbmdan ortiq mablag\u02bbini talon-taroj qilgan. O\u02bbtgan yilning o\u02bbzida esa bu 603 mlrd so\u02bbmni tashkil etgan.<\/p><\/blockquote>\n<p>\u201cUmumiy jinoyatchilikda kiberjinoyat ulushining sezilarli darajada ortayotgani ularning oldini olish zaruratini yanada dolzarblashtirmoqda\u201d, \u2014 deya qayd etildi markazda.<\/p>\n<p>2023 yilda kiberjinoyatlarning umumiy jinoyatchilikdagi ulushi 6,2 foizni tashkil etdi, 2024 yilda esa bu 44,4 foizga yetdi. Deyarli har ikkita jinoyatning bittasi axborot texnologiyalari orqali sodir etilgan.<\/p>\n<p>Tahlillar bank kartalari bilan bog\u02bbliq o\u02bbg\u02bbirlik va firibgarlik holatlari kundan-kunga avj olayotganini ko\u02bbrsatmoqda. Kiberjinoyatlarning asosiy qismi \u2014<strong> 98 foizi aynan bank kartalari<\/strong> orqali amalga oshirilgan. Jinoyatlar quyidagi usullarda sodir etilmoqda:<\/p>\n<ul>\n<li>60 foizi zararli havolalar va dasturlar yuborish orqali bank kartasi yoki mobil qurilma boshqaruvini qo\u02bblga kiritish;<\/li>\n<li>16 foizi turli aldovlar bilan karta va ilova akkauntlari boshqaruvini tasdiqlovchi SMS-kodni qo\u02bblga kiritish orqali;<\/li>\n<li>4 foizi fuqaro nomiga onlayn kredit rasmiylashtirish;<\/li>\n<li>11 foizi onlayn savdo platformalaridagi firibgarliklar;<\/li>\n<li>9 foizi turli usuldagi firibgarlik sxemalari orqali fuqarolarning pul mablag\u02bblarini jalb qilish tarzida.<\/li>\n<\/ul>\n<blockquote><p>Kiberjinoyatlar markazi AKTning kengayishi va real vaqt rejimida axborot olish imkoniyatining oshishi sharoitida kiberjinoyatlar murakkab transmilliy muammoga aylanib borayotganini qayd etdi.<\/p><\/blockquote>\n<p>Ularning oldini olish uchun esa fuqarolarning kibertahdidlardan ogohlini va raqamli savodxonligini oshirish kerak, deya xulosa qilindi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiberjinoyatlarning 98 foizi bank kartalari orqali sodir etilgan. Jinoyatchilar asosan bank kartasi yoki mobil ilova boshqaruvini qo\u02bblga kiritish uchun zararli havolalar va dasturlar yuboradi.<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":34352,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_sharing_image":{"poster":"https:\/\/dinor.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/6839978438d83.jpg","width":1200,"height":630,"template":"26a28dfa","mode":"auto"},"_sharing_image_fieldset":{"xk6e44ialdzo":34352,"7B0ecgVieEAP":"\u040e\u0437\u0431\u0435\u043a\u0438\u0441\u0442\u043e\u043d\u0434\u0430 \u043a\u0438\u0431\u0435\u0440\u0436\u0438\u043d\u043e\u044f\u0442\u0447\u0438\u043b\u0430\u0440 \u0444\u0443\u049b\u0430\u0440\u043e\u043b\u0430\u0440\u0434\u0430\u043d 603 \u043c\u043b\u0440\u0434 \u0441\u045e\u043c \u045e\u0493\u0438\u0440\u043b\u0430\u0434\u0438"},"_dinor_sponsored":false,"_dinor_sponsor_name":"","_dinor_reading_time":0,"_dinor_primary_term":0,"_dinor_featured":false,"_dinor_urgent":false,"_dinor_show_author":false,"_dinor_kicker":"","_dinor_summary":"","_dinor_sources":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"ptype":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34351"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34351"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34351\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34353,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34351\/revisions\/34353"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34351"},{"taxonomy":"ptype","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fptype&post=34351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}