{"id":32673,"date":"2025-02-14T11:26:30","date_gmt":"2025-02-14T06:26:30","guid":{"rendered":"https:\/\/kommers.uz\/?p=32673"},"modified":"2025-02-14T01:28:48","modified_gmt":"2025-02-13T20:28:48","slug":"tad%d2%9bi%d2%9bot-sunij-intellekt-inson-tafakkurini-zaiflashtiradi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dinor.uz\/?p=32673","title":{"rendered":"Tadqiqot: sun\u02bciy intellekt inson tafakkurini zaiflashtiradi"},"content":{"rendered":"<p>Microsoft va Karnegi-Mellon universiteti tomonidan o\u02bbtkazilgan so\u02bbnggi tadqiqot shuni ko\u02bbrsatdiki, ish jarayonida sun\u02bciy intellektdan tez-tez foydalanish<strong> insonlarning tanqidiy<\/strong> fikrlash qobiliyatini zaiflashtirishi <a href=\"https:\/\/www.microsoft.com\/en-us\/research\/uploads\/prod\/2025\/01\/lee_2025_ai_critical_thinking_survey.pdf?ref=404media.co\">mumkin<\/a>. Xodimlar sun\u02bciy intellektga qanchalik ko\u02bbp tayansa, o\u02bbzlarining tahlil qilish qobiliyatidan shuncha kam foydalanadi.<\/p>\n<p><strong>Tadqiqot qanday o\u02bbtkazildi?<\/strong><\/p>\n<p>Tadqiqot doirasida 319 nafar mutaxassis generativ sun\u02bciy intellektdan qanday foydalanishlari haqidagi 936 ta misolni aytib bergan. Ishtirokchilarga qaysi SI vositalaridan foydalanganliklari, ularning natijalariga qanchalik ishonishlari va ushbu vazifalarni sun\u02bciy intellektsiz mustaqil bajarishga qanchalik ishonchlari borligi haqida savollar berilgan.<\/p>\n<p><strong>Sun\u02bciy intellektga haddan tashqari tayanish xavf tug\u02bbdiradimi?<\/strong><\/p>\n<p>Natijalarga ko\u02bbra, xodimlar SI natijalariga qanchalik ko\u02bbp ishonsa, shunchalik kam tanqidiy fikrlay boshlaydi. Ular natijalarni qo\u02bbshimcha tahlil qilishmaydi va tekshirmaydi. Aksincha, sun\u02bciy intellektga ishonchi past bo\u02bblgan mutaxassislar natijalarga tanqidiy yondashgan va <strong>SI tomonidan berilgan<\/strong> javoblarni yaxshilashga harakat qilgan.<\/p>\n<p>Tadqiqotchilarning ta\u02bckidlashicha, bu holat ayniqsa, oddiy yoki takroriy vazifalar bajarilganda yaqqol namoyon bo\u02bbladi. Bunday hollarda odamlar sun\u02bciy intellektga to\u02bbliq tayanishga moyil bo\u02bblib, bu esa ularning mustaqil muammolarni hal qilish qobiliyatini susaytirishi mumkin. Uzoq muddatda bu texnologiyalarga haddan tashqari qaramlikni keltirib chiqaradi..<\/p>\n<p><strong>Bu oldin ham kuzatilgan holatmi?<\/strong><\/p>\n<p>Tadqiqotchilar bu xavotirlar yangilik emasligini ta\u02bckidlashmoqda. Ilgari yozuv, matbaa, kalkulyator kabi texnologiyalarning paydo bo\u02bblishi ham inson tafakkuriga ta\u02bcsiri borasida shubha uyg\u02bbotgan edi. Noto\u02bbg\u02bbri qo\u02bbllanilganda <strong>har qanday texnologiya kognitiv qobiliyatlarning<\/strong> zaiflashishiga sabab bo\u02bblishi mumkin. Shu bois, sun\u02bciy intellekt vositalarini shunday ishlab chiqish kerakki, ular insonning tanqidiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishga yordam bersin. Masalan, SI o\u02bbz natijalariga tushuntirish berishi yoki foydalanuvchiga o\u02bbzgarishlar kiritish imkoniyatini taqdim etishi kerak.<\/p>\n<p><strong>Xulosa<\/strong><\/p>\n<p>Sun\u02bciy intellekt mehnat unumdorligini oshirishi, ammo unga haddan tashqari ishonish va tanqidiy tahlil qilmaslik odamlarning mustaqil fikrlash va muammolarni hal qilish qobiliyatiga salbiy ta\u02bcsir ko\u02bbrsatishi mumkin. Shu bois, SIni to\u02bbg\u02bbri qo\u02bbllash va unga bog\u02bblanib qolmaslik muhimdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sun\u02bciy intellektdan (SI) noto\u02bbg\u02bbri foydalanish insonning tanqidiy fikrlash va muammolarni ijodiy hal etish qobiliyatini susaytiradimi? Microsoft va Karnegi-Mellon universiteti  bu borada tadqiqot o\u02bbtkazdi.<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":32674,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_sharing_image":{"poster":"https:\/\/dinor.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/67aee250db1f2.jpg","width":1200,"height":630,"template":"26a28dfa","mode":"auto"},"_sharing_image_fieldset":{"xk6e44ialdzo":32674,"7B0ecgVieEAP":"\u0422\u0430\u0434\u049b\u0438\u049b\u043e\u0442: \u0441\u0443\u043d\u044a\u0438\u0439 \u0438\u043d\u0442\u0435\u043b\u043b\u0435\u043a\u0442 \u0438\u043d\u0441\u043e\u043d \u0442\u0430\u0444\u0430\u043a\u043a\u0443\u0440\u0438\u043d\u0438 \u0437\u0430\u0438\u0444\u043b\u0430\u0448\u0442\u0438\u0440\u0430\u0434\u0438"},"_dinor_sponsored":false,"_dinor_sponsor_name":"","_dinor_reading_time":0,"_dinor_primary_term":0,"_dinor_featured":false,"_dinor_urgent":false,"_dinor_show_author":false,"_dinor_kicker":"","_dinor_summary":"","_dinor_sources":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"ptype":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32673"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32673"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32675,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32673\/revisions\/32675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32673"},{"taxonomy":"ptype","embeddable":true,"href":"https:\/\/dinor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fptype&post=32673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}